Τετάρτη, 24 Νοεμβρίου 2010

Ισμαήλ Κανταρέ:"Ρημαγμένος Απρίλης ".

Αλβανία, αρχές του εικοστού αιώνα. Στο Οροπέδιο του Θανάτου επικρατεί το Κανούν, ή Εθιμικό Δίκαιο, κώδικας προγονικών νόμων που ρυθμίζει τη ζωή των βουνίσιων σε όλες τις φάσεις της. Όπως ορίζουν αυτοί οι νόμοι, ο Γκιοργκ Μπερίσα «πήρε το αίμα» του Ζεφ Κριεκίκε, του τεσσαρακοστού τέταρτου θύματος μια βεντέτας που διαρκεί εδώ κι εβδομήντα χρόνια. Μετά το φονικό, του έδωσαν τη «μεγάλη ανακωχή», δηλαδή τριάντα μέρες ελεύθερης ζωής, τριάντα μέρες προστασίας από τη εκδίκηση τριάντα μέρες, πριν σκοτωθεί κι αυτός ή κλειστεί με τη σειρά του, σε έναν από τους «πύργους των εγκλείστων», που θυμίζουν τη διαιώνιση των νόμων του αίματος στο Οροπέδιο.
Σε μια σφιχτοδεμένη αφήγηση που δεν κάνει παραχωρήσεις στην εικόνα ο μεγάλος συγγραφέας Ισμαήλ Κανταρέ περιγράφει το μηχανισμό του Κανούν, τις ιδεολογικές και οικονομικές του βάσεις και τις άμεσες ή έμμεσες συνέπειές του για τα πρόσωπα που εξουσιάζει: το θάνατο, το σπαραγμό, τη διάλυση των σχέσεων.

(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Δευτέρα, 15 Νοεμβρίου 2010

Γλύκατζη-Αρβελέρ Ελένη:"Γιατί το Βυζάντιο".

Έγραψαν για το βιβλίο:

Το Γιατί το Βυζάντιο αποτελεί έναν άλλον τρόπο ανάγνωσης της ιστορίας του Βυζαντίου και όχι ένα ακόμη βιβλίο. Καταρχήν διαβάζεται κάθε κεφάλαιο αυτοτελώς, αν και νοηματικά όλα τα κεφάλαια συνδέονται μεταξύ τους, είναι «απαλλαγμένο» από σημειώσεις και υποσημειώσεις, κάτι που συχνά λειτουργεί αποτρεπτικά για το ευρύ αναγνωστικό κοινό, χωρίς ωστόσο να στερείται επιστημονικής τεκμηρίωσης (άλλωστε η συγγραφέας αποτελεί από μόνη της επιστημονικό εχέγγυο) και κυρίως ασχολείται με πτυχές του Βυζαντίου που έως και τις ημέρες μας επιβιώνουν μέσω των αποτελεσμάτων που προκάλεσαν τα γεγονότα εκείνης της περιόδου.
Ξένη Δ. Μπαλώτη, Διαβάζω, τχ. 504, Φεβρουάριος 2010


Ένα μαχητικό κείμενο, που διδάσκει άμα και τέρπει τον αναγνώστη και αποκαθιστά μια ιστορική αδικία, τον εξοβελισμό του Βυζαντίου από την ευρωπαϊκή ιστορία, φωτίζοντας παράλληλα πολλαπλά τη συγκρότηση της νεοελληνικής εθνικής συνείδησης. Γι' αυτό και αξίζει να διαβαστεί απ' όλους μας.
Τιτίκα Δημητρούλια, Καθημερινή, 13.12.2009

Το βιβλίο κάνει βέβαια και μια ιστορική επισκόπηση, πληροφορώντας τον αναγνώστη για βασικά γεγονότα που όρισαν τη μοίρα της αυτοκρατορίας, αναλύει δε και την κεφαλαιώδη σχέση του Κράτους με την Εκκλησία, χωρίς την οποία είναι αδύνατη η κατανόηση του θέματος.
Αναλύει σε βάθος τις σχέσεις του Βυζαντίου με τη Δύση και χρησιμοποιεί πολύ συχνά τις ίδιες τις βυζαντινές πηγές για να θεμελιώσει την επιχειρηματολογία του. Δίνει δε στον αναγνώστη και τα επιχειρήματα εκείνα που θα αμφισβητήσουν παγιωμένες απεικονίσεις της εποχής ως ιδιαίτερα σκοτεινής. Μιλάει για αποφάσεις που έδειξαν ένα πολύ προοδευτικό πρόσωπο- όπως η κατάργηση της δουλείας πολύ νωρίτερα από αλλού, ήδη από τον 12ο αιώνα, ή η απαγόρευση του «μετά βασάνων εξετάζεσθαι». Μια απαγόρευση που διαφοροποιεί καίρια τις βυζαντινές πρακτικές από εκείνες της Ιεράς Εξέτασης των Δυτικών, αναδεικνύοντας και μια πιο ανθρωπιστική διακυβέρνηση. Έτσι η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ προσφέρει ένα αντικειμενικότερο μέτρο για μια χιλιόχρονη αυτοκρατορία, που είχε αυτονοήτως τόσο σκοτεινές όσο και φωτεινές στιγμές. Και προσφέρει ένα αιχμηρό όπλο απέναντι σε όσους Δυτικοευρωπαίους κατατάσσουν ακόμα το Βυζάντιο αποκλειστικά στην Ανατολή.
Το Βυζάντιο, λέει η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, είναι ελληνόγλωσση αυτοκρατορία με εδάφη και στην Ανατολή και στη Δύση, είναι στην πραγματικότητα ο μόνος αυτοκρατορικός διάδοχος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και, το κυριότερο, ανταποκρίνεται κατεξοχήν στον ορισμό του Πολ Βαλερί για το ποιος είναι στ΄ αλήθεια Ευρωπαίος: έχει επηρεαστεί από την ελληνική ορθολογική σκέψη, γνώρισε τους ρωμαϊκούς διοικητικούς και νομικούς θεσμούς και ζει σύμφωνα με το χριστιανικό πνευματικό πρότυπο. Με την έννοια αυτή, το Βυζάντιο υπήρξε η πρώτη ευρωπαϊκή αυτοκρατορία στην Ιστορία.
Μανώλης Πιμπλής, Τα Νέα, Βιβλιοδρόμιο, 24.10.2009

Με αυτό το σημαντικό, απλό και κατανοητό για όλους τους αναγνώστες βιβλίο, η συγγραφέας αποσαφηνίζει το Βυζάντιο δια του Βυζαντίου, χρησιμοποιώντας κείμενα - κλειδιά, και αναλύει εκείνα τα επιτεύγματα που το αναδεικνύουν ως την πρώτη ευρωπαϊκή αυτοκρατορία και εξηγούν το πολιτισμικό μεγαλείο του και την ασυνήθη για παγκόσμια δύναμη μακροβιότητά του. Με άλλα λόγια, εξηγεί το «Γιατί» της βυζαντινής πολιτικής εμβέλειας.
Μαρία Φανφάνη, Ο Κόσμος του Επενδυτή, Culture, 7.11.2009


Η ιστορία μιας χιλιόχρονης αυτοκρατορίας είναι φυσικό να προκαλεί την προσοχή των ιστορικών ερωτημάτων προς διερεύνηση. Η βυζαντινή περίοδος είναι ένα ανοιχτό πολυδιάστατο ιστορικό ζήτημα, αφού οι τεράστιες εδαφικές κατακτήσεις της ένωσαν, «παγκοσμιοποιήσαν» μια σειρά ετερόκλιτων εθνοτήτων, με διαφορετικά πολιτισμικά χαρακτηριστικά.
Η αδιαμφισβήτητη ηγεμονία του Βυζαντίου για αιώνες έθεσε την αυτοκρατορία στο επίκεντρο ενός παγκόσμιου πολιτισμού, μέσα στον οποίο οι ζυμώσεις μεταξύ των παλαιών και νέων εθνοτήτων, που ζητούσαν πιεστικά και επίμονα ρόλο στην ιστορική πραγματικότητα, δημιούργησαν μια πολύπλευρη και πολυσήμαντη ιστορική οντότητα, μπροστά στην οποία η επιστήμη της Ιστορίας θα έχει ένα ενδιαφέρον μέτωπο ανοιχτό προς μελέτη.
Είναι φυσικό οι ερμηνείες να περισσεύουν, ωστόσο για μας τους Έλληνες η βυζαντινή περίοδος αναδείχθηκε σε μείζονος σημασίας ζήτημα, γιατί μέσα από αυτήν επιβεβαιώνουμε την ιστορική μας συνέχεια, αλλά και βοηθούμαστε στο να διαμορφώσουμε τη σημερινή μας ταυτότητα. Χωνευτήρι πολιτισμών, αλλά και γεωγραφικό σύνορο που ενώνει τη Δύση με την Ανατολή, η Ελλάδα έχει κληθεί πολλές φορές να αντιμετωπίσει το ζήτημα του αυτοπροσδιορισμού της.
Το βιβλίο αυτό της γνωστής ιστορικού στοχεύει προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς φωτίζει και αναδεικνύει όλα εκείνα τα ελληνικά χαρακτηριστικά της αυτοκρατορίας, τα οποία την καθιστούν την πρώτη ευρωπαϊκή αυτοκρατορία, δίνοντας έμφαση στα πολιτισμικά επιτεύγματα, τα οποία, όπως σημειώνει, δεν έχουν εκτιμηθεί σωστά, καθώς και το γεγονός της ασυνήθιστης μακροβιότητάς της.
Ξενοφών Μπρουντζάκης, ΠοντίκιArt, 12-18.11.2009