Τετάρτη, 16 Φεβρουαρίου 2011

Μάριο Βάργκας Λιόσα:"Μητριάς εγκώμιο".



Το φετινό Νόμπελ λογοτεχνίας στον Μάριο Βάργκας Λ(Γ)ιόσα,μου έδωσε αφορμή να ξανασταθώ στον κορυφαίο Περουβιανό συγραφέα.
Το "Μητριάς εγκώμιο",γράφτηκε το 1987 και εκδόθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα,από την "Ωκεανίδα" το 1991.Πρόσφατα επανεκδόθηκε από τον "Πατάκη".
Με αυτό το βιβλίο ο Λιόσα "εισβάλει" στον χώρο του ερωτισμού και του ερωτικού μυθιστορήματος και δουλεύει το κείμενο με μεγάλη μαεστρία και φίνα ποιητική γραφή.Η μυστηριακή ουσία της ευτυχίας και πάνω από όλα η φθοροποιός δύναμη της αθωότητας είναι το κύριο θέμα.Θεωρώ ότι είναι μια συμβολική γραφή ενάντια της αστικής παρακμής και μια θεματική επανάσταση ενάντια στην πρότερη δημιουργία του.Ακολουθούν όπως είναι γνωστό,πολλές ανατροπές στην πορεία του σαν άτομο και σαν δημιουργός.
Τα πρόσωπα είναι λίγα,η πέτρα του σκανδάλου μητριά,ο πατέρας κύριος του σπιτιού και ο προέφηβος γιός,αγνός και σκανδαλιάρης,"σαν να ήταν το παιδί που οι ζωγράφοι της Αναγέννησης πρόσθεταν στις ερωτικές σκηνές,έτσι ώστε σε αντίθεση μ'εκείνη την αγνότητα,η ερωτική μάχη να δείχνει ακόμη πιο φλογερή."Αντίστιξη σ'αυτή την ιστορία είναι οι πλούσιες φαντασιώσεις,ενσωματωμένες
 σε πίνακες των Γιόρντανς,Μπουσέ,Τιτσιάνο,Μπέηκον,Σύσλο και Φρα Αντζέλικο.
Μιά ευχάριστη ανάγνωση,που σε κάνει να αναρωτηθείς,αν όλα αυτά είναι πραγματικότητα ή φαντασίωση,εκεί που η "αιώνια ακινησία θα ζωντανέψει και θα γίνει χρόνος,ιστορία".
Θ.Ζ.

Κυριακή, 13 Φεβρουαρίου 2011

Νίκος Θέμελης:"Η συμφωνία των ονείρων"


Όνειρα... όνειρα που μιλούν για επίγειες και επουράνιες εξουσίες και μας στοιχειώνουν, μας καθοδηγούν, μας παρασύρουν.
Όνειρα του ύπνου και του ξύπνιου, στον αντίποδα της πραγματικότητας και του πώς αυτή ξετυλιγόταν, ανήμπορα να βοηθήσουν το κράτημα των δεσμών μιας οικογένειας αλλά και των ανθρώπων της, καθώς σπαράσσονταν και χάνονταν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Ίσως επειδή το έφερναν οι περιστάσεις αλλά και επειδή οι ίδιοι τις έφτιαχναν με τα μυαλά που κουβαλούσαν. Διαδρομές ζωής στη Μεταπολεμική Ελλάδα για την αναζήτηση της λύτρωσης, της δικαίωσης και της δικαιοσύνης μέχρι τα άκρα των αντοχών της κοινωνίας. Τέσσερις εκδοχές ονείρων σε αντίστοιχες ιστορίες στη ζωή μιας οικογένειας που όσο κι αν με το πέρασμα του χρόνου ματώνει και αποσαθρώνεται κάποιοι κερδίζουν τη δυνατότητα μιας ελπίδας.

(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Νίκος Θέμελης:"Για μια συντροφιά ανάμεσά μας"

1794 στην παροικία των Γραικών στη Στεφανόπολη, στα μακρινά Καρπάθια.

Ένας άρχοντας, έμπορος Γραικός και χήρος, στην κορυφή της δημιουργικότητάς του, τα έχει όλα. Όνομα τρανταχτό, ευτυχισμένη οικογένεια, αξιοζήλευτη περιουσία.
Στον απόηχο της Γαλλικής Επανάστασης, δίχως να φταίει η ίδια, θα του ανατραπούνε όλα. Τα δυο παιδιά του θα τον εγκαταλείψουνε, καθένα με το δικό του τρόπο. Η θυγατέρα για την Κέρκυρα, ο γιος για το Παρίσι. Τα οικονομικά του θα χαθούν από τη μια στιγμή στην άλλη. Το όνομα και η τιμή του θα απειληθούν πρώτη φορά στη συνετή και βέβαιη πορεία της ζωής του.
Όμως, μια χήρα γοητευτική τον έχει βάλει προ πολλού στο μάτι. Τα πράγματα μπερδεύονται. Δρόμοι ζωής, ιδανικά, περιουσίες, επιθυμίες και αποφάσεις, ένα πρωτόγνωρο κουβάρι.
Με τη δύναμη του νου, τη γλώσσα της καρδιάς κι ένα μειδίαμα των ηρώων, οι ζωές τους ισορροπούν αλλού κι αλλιώς, σαν να ΄χει αλλάξει ο κόσμος όλος.

(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Πέμπτη, 3 Φεβρουαρίου 2011

Ίβο Άντριτς:"Η δεσποινίδα"

Η δεσποινίδα είναι μια Σέρβα που αναπτύσσει δράση τοκογλύφου πριν από και κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου. Για τους συμπολίτες της είναι «ένα πλάσμα δίχως καρδιά και αξιοπρέπεια, μια εξαίρεση για το γυναικείο πληθυσμό της πόλης, κάτι σαν μοντέρνα μάγισσα...». Ανέραστη, αγέλαστη, δίχως χαρά και χωρίς αισθήματα φιλίας και αγάπης ακόμα και για την ίδια την μητέρα της, βλέπει τους άλλους μόνο ως συμβαλλόμενους στις διαρκείς συναλλαγές της και μόνο έτσι τους αναγνωρίζει. Σκιαγραφώντας το πορτρέτο αυτού του «θηλυκού Σάιλοκ», ο Ίβο Άντριτς ολοκληρώνει την καταγραφή των ιστορικών γεγονότων και την περιγραφή της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Βοσνίας, για μια περίοδο που ξεπερνά τα 400 χρόνια -μια καταγραφή που ξεκίνησε με τα άλλα δύο αριστουργηματικά μυθιστορήματά του, Το γεφύρι του Δρίνου και Το χρονικό του Τράβνικ.

Ίβο Άντριτς:"Το γεφύρι του Δρίνου"

"Το γεφύρι του Δρίνου" δεν είναι μόνο ένα σημαντικό μυθιστόρημα. Είναι ένα βαλκανικό χρονικό τεσσάρων αιώνων ιστορίας, τεσσάρων θρησκειών και τριών εθνοτήτων που μοιράζονται τον ίδιο τόπο, την πόλη Βίσιεγκραντ στη Βοσνία. Στο κέντρο όλων αυτών το γεφύρι, αμετακίνητο από τη θέση του, σαν το πεπρωμένο που διατρέχει πότε φωτεινό και πότε σκοτεινό τις ανθρώπινες ζωές. Μόνο αν διαβάσει κανείς το προφητικό αυτό έργο μπορεί πραγματικά να κατανοήσει τα τραγικά γεγονότα των τελευταίων ετών στη Βοσνία και να διακρίνει τις ανθρώπινες δυνάμεις που πάντα λειτουργούσαν κάτω από την πολυεθνική κρούστα και το μωσαϊκό των θρησκειών. Το αριστούργημα του μεγάλου νομπελίστα συγγραφέα.

Ίβο Άντριτς:"Καταραμένη αυλή"

Όταν ο Μωάμεθ ο Β ο πορθητής της Κωνσαντινούπολης, πέθανε ο Βαγιαζίτ ο Β, ως πρωτότοκος γιος του και φυσικός διάδοχος του θρόνου, ανακηρύχθηκε αυτοκράτορας στην Κωνσταντινούπολη. Ο αδελφός του όμως, ο σουλτάνος Τζεμ, θεωρώντας τον σφετεριστή, αποφάσισε να διεκδικήσει το θρόνο.[...]
Αυτή την ιστορία των δύο αδελφών αφηγείται στην «Καταραμένη αυλή», ο Ίβο Άντριτς, ο μεγάλος Σέρβος συγγραφεύς που τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1961.