Παρασκευή, 6 Μαρτίου 2015

Μπορίς Βιάν:"Ο έρως είναι τυφλός"


Γόνος γαλλικής αστικής οικογένειας, ο Μπορίς Βιαν γεννήθηκε το 1920 στη Βιλ ντ' Αβρέ, στα περίχωρα του Παρισιού. Τα πρώτα αμέριμνα παιδικά του χρόνια ακολουθεί η οικονομική καταστροφή της οικογένειας και οι επιπτώσεις της, το καρδιακό νόσημα από το οποίο θα υποφέρει όλη του τη ζωή και τα δυσοίωνα μηνύματα του επερχόμενου πολέμου, τον οποίο ο Βιαν θα ζήσει στα μετόπισθεν. Εφοδιασμένος με γερή κλασική και μουσική παιδεία, ο Βιαν σπούδασε και εργάστηκε ως μηχανικός, αλλά ταυτόχρονα υπήρξε μυθιστοριογράφος, ποιητής, τραγουδοποιός, μεταφραστής, χρονικογράφος, ηθοποιός, ζωγράφος, μουσικός, φανατικός της τζαζ, τρομπετίστας. Γνωστός, τα πρώτα χρόνια της Απελευθέρωσης και του υπαρξισμού, ως "ο πρίγκιπας του Σαιν-Ζερμαίν-ντε Πρε", συγχρωτίστηκε με τον Ζαν-Πωλ Σαρτρ, τη Σιμόν ντε Μπωβουάρ και τον Ρεημόν Κενώ και έπαιξε στο Hot Club de France και στο Tabou. Μεταξύ άλλων, έγραψε το "Φθινόπωρο στο Πεκίνο", τον "Καρδιοβγάλτη", την "Κόκκινη χλόη" κ.ά. και συνέθεσε το "Λιποτάκτη", αντιμιλιταριστικό τραγούδι όλων των εποχών. Το ποικίλο λογοτεχνικό έργο του φέρει την υπογραφή του, αλλά και ένα μεγάλο αριθμό ψευδωνύμων. Vernon Sullivan είναι το καταραμένο alter ego του συγγραφέα με το οποίο υπογράφει τις εμπορικές του επιτυχίες, όπως το περιβόητο "Θα φτύσω στους τάφους σας". Ο Μπορίς Βιαν δημιουργός μιας "γλώσσας-σύμπαντος" δηλώνει μέσω του ήρωά του: "Υπάρχουν στιγμές που διερωτώμαι αν παίζω με τις λέξεις. Μήπως τελικά οι λέξεις είναι φτιαγμένες ακριβώς γι' αυτό;". Η εικονοκλαστική του σχέση με τη γλώσσα και τους θεσμούς, η πολυπραγμοσύνη του, ο μύθος της προσωπικότητάς του, δεν επέτρεψαν στον Βιαν να έχει τη θέση που του άρμοζε στον καιρό του. Τα βιβλία του ανακαλύπτονται εκ νέου τη δεκαετία του '60 και γίνονται αναγνώσματα καλτ για τη γενιά του Μάη του '68, αλλά και για τις μετέπειτα γενιές. Ο "αιώνιος έφηβος", κατά τον Μωρίς Ναντώ, εξακολουθεί να σαγηνεύει τους απανταχού αναγνώστες του. Ο Μπόρις Βιάν πέθανε το 1959 σε ηλικία 39 ετών, ενώ παρακολουθούσε δοκιμαστική προβολή για τη μεταφορά τού "Θα φτύσω τους τάφους σας" στον κινηματογράφο.

Μπορίς Βιάν:"Θα φτύσω στους τάφους σας"


"Το σπουδαιότερο πράγμα στη ζωή, είναι να βγάζεις βιαστικά τα συμπεράσματα σου, ανάλογα με την περίσταση. Γιατί είναι γεγονός ότι τα άτομα έχουν πάντα δίκιο - και οι μάζες πάντοτε άδικο. Προσοχή όμως: δεν πρέπει να δούμε στη στάση αυτή κάποιους κανόνες της ανθρώπινης συμπεριφοράς· οι κανόνες δεν χρειάζεται να είναι γραπτοί για να τους ακολουθήσουμε. Μόνο δυο πράγματα έχουν σημασία: ο έρωτας, κάθε είδους έρωτας, με κάθε είδους ωραία κορίτσια, και η μουσική του Ντιούκ Έλλινγκτον, ή η παραδοσιακή τζαζ. Τίποτ' άλλο δε μετράει, γιατί τα υπόλοιπα είναι άσχημα. Οι σελίδες που ακολουθούν είναι απλώς ένα παράδειγμα των όσων είπα. Η δύναμή τους πηγάζει από την αλήθεια τους, και είναι αληθινές επειδή τις έχω κατασκευάσει εγώ, απ' αρχής μέχρι τέλους . . ."

Μπορίς Βιαν:"Όλοι οι νεκροί έχουν το ίδιο χρώμα"


Μπράβος σε νυχτερινό κέντρο, ο Νταν ζει μονάχα για τη Σήλα, τη γυναίκα του, και το παιδί που έχει αποκτήσει μαζί της. Ένα παιδί που η κοινωνία θα το αποδεχτεί γιατί το δέρμα του είναι λευκό. Ο Νταν είναι μαύρος στην καταγωγή, εκτός απ' το χρώμα του... Όλη του η ζωή βασίζεται σε τούτο το μυστικό. Αυτός που -με βαριές τύψεις βέβαια- ήθελε τόσο πολύ να είναι Λευκός, είναι άραγε κατά βάθος "νέγρος"; Ο Μπορίς Βιαν -γνωστός και ως Βέρνον Σάλλιβαν- σκιαγραφεί, με το στιλ του Ρέημοντ Τσάντλερ και του Τζέημς Χάντλεϋ Τσέηζ, κάτι πολύ περισσότερο από μια καταγγελία του ρατσισμού. Αυτές οι σελίδες που προκάλεσαν σκάνδαλο, σελίδες όπου η βία και ο ερωτισμός ξεχύνονται ασυγκράτητα, μας οδηγούν στα τρίσβαθα της τρέλας ενός ανθρώπου που χάνει την ταυτότητά του, που η κοινωνική πίεση τον αποξενώνει ανεπιστρεπτί από τον ίδιο του τον εαυτό. Μια εσωτερική έκρηξη που τον εξωθεί στον φόνο... (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Μπορίς Βιάν:"Έχουν μαύρα μεσάνυχτα".


"Φυσικά, άμα έχεις παράδες όλα τακτοποιούνται, ακόμα και μια Κάντιλακ σε μια βιτρίνα με λουκάνικα, κι από την άλλη μέρα κιόλας, παύω ν' ασχολούμαι μ' αυτή την ιστορία. Διαπίστωσαν ότι δεν ήμουν μεθυσμένος κι εξήγησα το ατύχημα λέγοντας ότι κάποιο σκουπίδι μπήκε στο μάτι μου τη στιγμή που πήγαινα να πάρω τη στροφή. Νομίζω ότι ο μπαμπάς μου έχει μετοχές στην ασφαλιστική εταιρία, κι έτσι πάντα τακτοποιούνται αυτά τα πράγματα. Αυτό που δεν τακτοποιείται, είναι αυτό που χρησιμοποιώ για κρανίο, τα καρούμπαλα είναι περισσότερα από το υπόλοιπο κι όταν βάζω το καπέλο μου, η διαδικασία είναι συγκλονιστική, και για μένα και για όποιον με βλέπει. Κοντολογίς, μια και δε χρειάζεται να φοράω καπέλο στην κάμαρά μου, παρηγοριέμαι και κοιτάζω τον Ρίτσι, τ' αδερφάκι μου, που παιδεύεται να ετοιμάσει ένα κοκτέιλ στο μπαρ μου. Ποτέ δεν έχω ξαναδεί πιο αδέξιο άνθρωπο από τον Ρίτσι· όταν σκέφτομαι ότι σπουδάζει γιατρός, τρέμω για τους αρρώστους."